سرطان روده و رشد آن در بدن

 

sarataneroodehسرطان کولون چگونه شروع می شود ؟

رشد این سرطان اغلب شبیه ظهور و رشد پولیپ در سطح جداره داخلی روده ها است. دو نوع از شاخص ترین این پولیپ ها، آدنوما و هایپر پلاستیک هستند. بیشتر پولیپ ها خوش خیم هستند، اما بعضی از آنها آمادگی بدخیم شدن را دارند. برداشتن به موقع آنها باعث کاهش خطر ابتلا به سرطان کولون می گردد. عوامل ایجاد کننده سرطان کولون را می توان به دو دسته غیر قابل کنترل و قابل کنترل از طرف بیماران تقسیم کرد.

سرطان کولون

عوامل خطر آفرین خارج از کنترل عبارتند از :

– سن، اغلب بیماران بالای ۵۰ سال هستند
– وجود پولیپ یا ناراحتی های روده ای دیگر
– استعداد ژنتیکی خانوادگی
– سابقه ابتلا به سرطان تخمدان یا پستان در زنان

عوامل خطر آفرین قابل کنترل عبارتند از :

– رژیم غذایی، اگر حاوی گوشت قرمز و یا مواد سرخ کردنی به مقدار زیاد باشد
– چاقی
– کم تحرکی
– کشیدن سیگار و نوشیدن الکل .

علائم هشدار دهنده سرطان کولون

متأسفانه علائم زودرسی برای این بیماری وجود ندارد. به همین خاطر به اشخاص بالای ۴۰ سال توصیه می شود که برنامه چکاپ مرتبی برای خود تنظیم کنند. تشخیص زود هنگام، به معنی شانس بالای درمان شدن است. هرگاه این بیماری توسعه پیدا کند بیماران علائمی مانند مشاهده خون در مدفوع، درد شکمی، تغییر عادت در اجابت مزاج (مانند یبوست یا اسهال ) کاهش غیر عادی وزن یا خستگی را تجربه می کنند. در این مرحله تومور بزرگ شده و درمان آن دشوار خواهد بود.

غربالگری سرطان کولون

با توجه به بی علامت بودن سرطان کولون در مراحل ابتدایی، بهترین راه پیشگیری، عمل غربالگری است. بهتر است که تمام اشخاص بالای ۵۰ سال هر ده سال یکبار کولونوسکوپی بشوند. به وسیله کولونوسکوپی، نه تنها امکان مشاهده تومورها در مراحل اولیه، بلکه احتمال درمان انواع پولیپ هم وجود دارد.

سرطان روده

کولونوسکوپی مجازی

اخیراً به کمک دستگاه CT اسکن، امکان مشاهده تصاویر سه بعدی از داخل کولون وجود دارد. این تصاویر، ناهنجاریهای احتمالی جداره داخلی روده را نشان می دهند. عیب اصلی این روش در آن است که در صورت مشاهده پولیپ و یا تومور، عملاً کاری نمی توان انجام داد و حتماً باید از فرد کولونوسکوپی به عمل آورد. البته به کمک دستگاه رادیولوژی نیز می توان عکس هایی از داخل روده به دست آورد. قبل از تصویربرداری، به بیمار ماده ای به نام باریم می دهند. اگر تصویر برداری یا کولنوسکوپی وجود زائده ای را نشان بدهد گام بعدی نمونه برداری از آن زائده و انجام آزمایشات لازم بر روی نمونه خواهد بود. مرحله بندی سرطان کولون به شرح ذیل است :

وقتی سرطان کولون، تشخیص داده شد، اولین کار تعیین مرحله رشد آن خواهد بود. چون این کار نحوه درمان و نوع روش را معین می کند.

مرحله ۱- سرطان از محیط روده به جاهای دیگر سرایت نکرده است.

مرحله ۲- سرطان از داخل روده به عضلات روده و مقعد سرایت کرده است.

مرحله ۳- سرطان به یک یا دو عدد از نقاط لنفاوی سرایت کرده است.

مرحله ۴- سرطان به اعضای دیگر بدن مانند کبد، ریه، استخوانها و .. سرایت کرده است.

میزان معالجه پذیری سرطان کولون

میزان درمان پذیری سرطان کولون، به قرار گرفتن آن در یکی از مراحل فوق الذکر بستگی دارد. در اینجا شانس زنده ماندن به مدت پنج سال، بعد از تشخیص سرطان در بیماران، محاسبه شده است. بیمارانی که در مرحله اول قرار دارند احتمال زنده ماندن آنها به مدت پنج سال،۹۳% است در حالیکه این احتمال برای بیماران واقع در مرحله چهار فقط ۸ % می باشد.

کاربرد جراحی در سرطان کولون

سرطان در هر مرحله ای باشد، به ویژه مرحله آخر، روش درمانی شامل برداشتن مقداری از روده و بافت های آلوده، در ناحیه تومور است. وقتی تومور بسیار بزرگ باشد تنها راه، ممکن است برداشتن تمامی کولون ( روده ) باشد. موضوع خوش آیند این است که در مراحل اولیه، جراحی خیلی موثر است. اما اگر بیماری در مرحله آخر باشد جراحی هم چندان موفقیت آمیز نخواهد بود.

روشهای درمان در سرطان کولون پیشرفته

سرطان کولون اگر در مرحله ۳ باشد، باز قابل درمان است. در این مرحله روشهای درمانی شامل جراحی، رادیوتراپی و شیمی درمانی خواهد بود. اگر سرطان دوباره عود و به اعضای دیگر بدن سرایت بکند، کار درمان بسیار سخت می شود. در این زمان تنها از رادیوتراپی و شیمی درمانی، تا حدی می توان کمک گرفت. شیمی درمانی به دلیل طولانی بودن، بیمار را با عوارض زیادی روبرو می سازد. هنوز داروهایی که عوارض کمتری داشته باشند تولید نشده اند. با این حال برای کنترل حالت تهوع، داروهای دیگری برای بیمار تجویز می شود. امروزه از روش درمانی رادیوفرکانسی (RFA) هم که مبتنی بر تابش امواج رادیویی و سوزاندن موضعی تومورها است، استفاده می کنند. البته این روش بیشتر در درمان تومورهایی که به وسیله عمل جراحی قابل برداشتن نیستند، به کار می رود.

پیشگیری از سرطان کولون ( روده بزرگ )

بهترین راه های پیشگیری از سرطان کولون عبارتند از :

۱- استفاده از رژیم غذایی سالم : غذا عامل بسیار مهم ایجاد سرطان کولون است. حتی محققان میزان تأثیر آن را تا ۴۵% تخمین می زنند. مصرف غذاهای کم چرب و غذاهای فیبر دار مانند سبزیجات، حبوبات، به همه مردم توصیه می شود.

۲- انجام ورزش روزانه و داشتن تحرک بدنی : ثابت شده که ورزش نقش بسیار مهمی در کاهش سرطانها و انواع بیماریها دارد. پژوهشگران تأثیر ورزش را تا ۲۴% برآورد می کنند. حداقل روزانه انجام ۳۰ دقیقه و یا هفته ای حداقل ۳ ساعت ورزش به عموم مردم توصیه می شود.

دکتر مریم نظری