آشنایی با پوست و موی سر و مراقبت های آن

در پوست سر یک فرد معمولی ۱۰۰ هزار تار مو، در افراد با موهای قرمز ۹۰ هزار، در افراد با موهای مشکی ۱۱۰ هزار و افراد با موهای بلوند ۱۵۰ هزار تار مو موجود میباشد. درسـر بچـه در هــر سانتی متر مربع سر ۱۱۰۰پیاز مو وجود دارد کـه ایـن تعـداد در سـن ۲۵ ســالگی به ۶۰۰ و در سن ۳۰ الـی ۵۰سـالـگـی بـه ۲۵۰ الـی ۳۰۰ تـار مـو کـاهــــش مـییابد. از هر پیاز مو در حدود ۲۵ تار مو (پس از ریزش تـار  مو قبلی) در طول حیات فرد رویش می کند که هر کدام از آنها سالها باقی می ماند. مو از پروتئـیـنـی بـنـام کـــراتین تشکیل یافته است این همان ماده ای است که سـازنــده  پر پرندگان، ناخن، سم و چنگـال حیوانات می بـاشد. خود کـراتـیـن عـمدتـا از اسـیـد آمــینه سیستئین (CYSTEINE) تشکیل یافته است. همـچنین مـو حـاوی رنـگدانه مــلانین میباشد. دو نوع ملانین در مو تولید میـگردد یکی اوملانین

(EUMELANIN) که ایجاد کننده رنـگ قـهوه ای و مشــــکی  است و فئوملانین (PHAEOMELANIN) که ایجاد کننده رنگ قرمز می باشد. تـرکـیــب این
دو نوع رنگدانه رنگهای متنوع مو را پدید می آورند. قطر مو ۰.۱ میلی متر می باشـد. مو بطور متوسط در روز ۰.۳۵ میلی متر و در ماه ۱ سانتی متر رشد می کـــند. رشد مو در تابستان از زمستان بیشتر بوده و همچنین رشد مو در مردان انــدکی سریعتر از زنان میباشد. حداکثر طول مو در سر ۷۰ الی ۹۰ سانتی متر میباشد. در بـــدن انسان ۳ نوع مو رشد میکند:

۱- لانوگو (LANUGO): موی نازک، بی رنگ و فاقد مغز میانی که کرک مانند بوده و تمام بدن جنین را در رحم میپوشاند اما یک ماه پیش از بدنیا آمدن کودک این موها ریزش پیدا میکنند.

۲- ولوس (VELLUS): تمام سطح پوست بدن جز کف دست و پا و لبها را پوشانده.این مو نیز کرک مانند بوده و فاقد رنگدانه است.لطیف، نرم و نازک و فاقد مغز میانی میباشد.

۳- ترمینال (TERMINAL): موهای بلند و ضخیم و زبری می باشند که ابــروهـــا، مـوی سر، مژه ها، ریش و سبیل و موهای نواحی تناسلی را تشکیل میدهد.

در بدن موهای ولوس قادر به تبدیل به موهای ترمینال میباشند ( بـا تـحریک هورمونهای مردانه).

استحکام موی شما به پروتئین کراتین بستگی دارد. یک تار مو میتواند تا ۲۵ درصد طول طبیعی خود پیش از آنکه پاره گردد کشیده شود. ایـن مـقـدار در تــار مــوی خیس به ۵۰ درصد میرسد! هر تار مو پیش از آنکه پاره گردد قادر به تحمل ۱۰۰ گرم بار می بـاشد به عبارتی اگر مـوهای سر را بریده و بصورت طناب درآوریم آن طنـاب قـــادر به تحمل ۱۰ تن بار خواهد بود! استحکام موی سر شما برابر با استحکام یک مفتول مسی بـــا قطر برابر با تار مو میباشد!
مراحل رشد مو به قرار زیر است:

۱- مـرحله رشد فعال و یا آناژن (ANAGEN):  دراین مرحله سلولهای فولیکول مرتبا رشد کرده  و تقسیم شده و شاخی میـگردند و ساقه مـو را  تشکیل میدهند.

۲- مـرحله انتقالی و یا کاتاژن (CATAGEN):  در ایـن مــرحـــله رشد مو کند شده و مو به ۶/۱طول خود چروکیده میشود.

۳- مرحله ریزش مو و یا تلوژن (TELOGEN): در ایـن مرحله رشد مـو مـتـوقف شده و ارتباط قاعده فولیکول با مو سست شده و در اثر فشار تار موی جدید در حال رشد، تـــار موی قدیمی میریزد. این مرحله، مرحله استراحت مو نیز نامیده میگردد.

مرحله آناژن معمـولا در سر ۶سـال به طـول مـی انــجامد و ۸۵ درصد موهای سر در این مرحله قرار دارند.

مـرحـــله کاتاژن در موهای سر در حدود ۱۰روز بطول می انجامد و تنها ۱ درصد مـوهـای سر در این مرحله قرار دارند

مرحله تلوژن در موهای سر معمولا ۱۲ هفته بطول می انجامد و ۲۵درصد مـوهــای سر در این مرحله قرار دارند.

دوره سیکل کامل رشد و ریزش مو حدود ۳ الی ۴سال به طول می انجامد اما این مدت برای مژه ها ۴ماه است. مدت رشد و استراحت موهای نواحی دیـگر بـدن بـــه قــرار زیر میباشد:

۱- ابـرو: مـدت اسـتـراحـــت: ۱۲ هفته/ مدت رشد: ۴-۸ هفته/ تـعـداد پـیـاز مــو در هــر سانتیمتر مربع پوست: ۳۵۰ / سرعت رشد در روز: ۰.۶۱ میلی متر
۲- ریش صورت: مدت استراحت: ۱۰ هفته/ مدت رشد: یک سال/ تـعداد پــیـاز مو در هر سانتی متر مربع: ۵۰۰ در چانه و ۸۰۰در گونه/ سرعت رشد: ۰.۳۲ میلی متر

۳- سبیل: مدت استراحت: ۶هفته/ مدت رشد: ۱۶ هفته/ تعداد پیاز در هر سانتیــمـتر مربع: ۵۰۰  سرعت رشد: ۰.۳۸ میلی متر

۴- زیر بغل: مـدت اسـتـراحــت: ۱۲هفـتـه/ مـــدت رشد: ۱۶ هفته/ تعداد پیاز مو: ۶۵  سرعت رشد: ۰.۳ میلی متر

۵- موهای پا: مدت استراحت: ۲۴هفته/ مدت رشد: ۱۶ هفته/ تـعـداد پـیـاز مــو: ۶۰  سرعت رشد: ۰.۲۱ میلی متر

۶- موهای نواحی تناسلی: مدت استراحت: یک هفته/ مدت رشد: چندین ماه/تعداد پیاز مو: ۷۰  سرعت رشد: ۰.۳ میلی متر
علت آن کـه موهای سر همواره در حال رشد می بـاشـد امـا مثـلا مـوهـای ابرو تا اندازه مشخص بلند میگردد، در کنترل ژنتـیـکی آنهـا بـوده کـه مـدت زمـان آنـاژن و تلوژن آنها را تعیین می کـند. مثلا در موی سر در آن واحد ۸۵ درصد موها در حال رشد بوده و تنها ۱۳ درصد مـوها در حال استراحت میباشند. اما در ابرو تنها ۱۰ درصد موها درحال رشد و ۹۰درصد موها در حال استراحت هستند.

ریزش ۵۰ الی ۱۰۰ تار مو از موهای سر در روز طبیعی میبـاشد. شـکل مو و یا صاف و یا مجعد بودن مو به ۲ عامل بستگی دارد:

۱- جهتی که تارهای مو از فولیکول و پوست سر خارج میگردد.

۲- شکل خود فولیکول. هنگامی که سطح مقطع تار مو گرد یاشد و مـو عمود بر پوست سر بروید موها صاف میشوند. هـنگامی که سطح مقطع تار مو بیضی شکل و با اندکی زاویه از پوست سر خارج می گردد، موها موج دار می شـوند. هنگامی که سطح مقطع موها بیضی کشیده باشد و با زاویه تیزی از پوست سر برویند موها مجعد میشوند.

پر مویی در زنان و درمان آن، مو خوره، چگونگی فر کردن و صاف کردن مو.

هیرسوتیزم (HIRSUTISM) چیست؟
همانطور که اشاره شد موهای از نوع ولوس (که در تمام بدن پراکنده میباشند)، بـر اثــر هورمونهای مردانه و یا آندروژن به موهای زبر از نوع ترمینال تبدیل میگردند. هــورمونهای مردانه در زنان از تخمدان و غدد فوق کلوی آنها ترشح می گردد. زمــانی کـــه ترشح این هورمون در بدن زنان افزایش میـیابد، مـوهای زیر بغل و نواحی اعضای تناسلی و صورت به خاطر آنکه به این هورمون بیشتر حساس میباشند، در ایـن نـواحـی موها سریعتر به نـوع تــرمینال تبدیل میگردند. بنابراین زنان دچار پرمویی می شوند. الـبـتـه پـر مـویی در زنـان پس از یائسگی نیز بطور خفیفی مشاهده میگردد. کم کاری تیروئید، اسـتـفاده از داروی مینوکسیدیل و قرصهای جلوگیری از بارداری حاوی پروژسترون نیز موجب پر مویی میگردند.

درمان آن شامل:
۱- دکلره کردن و بی رنگ ساختن موهای صورت.
۲- کندن موها توسط موچین، ریش تراش، بند انداختن و الکترولیز

در جلسه آینده در خصوص موخوره و ریزش مو و درمان آنها صحبت خواهیم کرد.
سلامتی و شادی مسیح بر شما و خانه های شما.